Ni Bang Kan Semnak Ai Khat Lo (part-1)

Malaysia ka phanhka ni 20 hrawng ka um ah kan rianttuannak facetory chungah oparasy nih an kan luhhnawh i thong thla 11 chung ka thla. Thong chungah Malay holh kai chap lo,kawl holh le mirang holh tu kai chap deuh.Thong ka chuah hnuin kan facetory (sehzung) ahcun kan lut tthan hna.

Nikhat cu thlanti he zaangbang takin ttuanzai kan rel lioah Malay miphun nu pahnih le pa pali an rak lut ve.Kan ttuan cuahmah lioah cun nu pahnih cu ttuannak hmun cu an rak zoh.Tlangval pawl nihcun an i dawh pah hnga maw tiah kan mitsir te cun kan ngiat len hna. Um,an i dawh ngai ko hi mu! an puan lukhuh belte a um le heitiphun khin kan i ceih sup.

Ka Dairy: November 5, 2012

Zingnu kutchuak zinglei ninu ceudawh te nih Kuala Lumpur cu nidang bang a van poh tthan cang. Micheu zalam cungah nuam in an lengtti hna. Micheu an dawtmi he nuam tein duhbia an phai tti hna. Anmah le siarem ning cio in an um an kal,an ttuan,an tlong an lengtti hna.

Sihmanhsehlaw kei ka caah cun cu ni cu muihnak nih a kuh ni a si. Kayang thongin chungah thinphang thintur in ka rak um i ka tuar lio caan a si.

Zingka tein ka thong body number cu a van auh i zapi hmai ah ka chuah. Ka kut ah cincik in an ka kih hnuah chak leiah an kan kai pi.Laimi minung 11 kan si. Kan dihlak te cun artlang tein kan kal i kan hnu kan hmai in police nih thingtan iput in an kan ven.

Ka Nunnak Hi Nangmah Ca'h

David le Stella hi an khua tein ai duh mi le ai daw mi an si. Nungak tlangval an sikaa tein ai duh mi an si.Duhdawt hmasa bik veve mi an si. Phundang in kan chim ahcun "First love"Nge-chit-Oo bak an si.David zong nih Stella hi a duh hmasa bik mi a si i Stella zong nih David hi a duh hmasa bik mi a si ve.

David te chungkhar hi misifak santlailo te an si i Stella te chungkhar hi mirum mitthawg an si. Stella cu khuapi ah sianginn a kai tawn i David tu cu sianginn kai kho ti loin nichiar tein lo a thlo tawn.A caan ahcun Mizoram leiah Vok le Caw tibantuk hna a zuar i cutitecun ai cawm mi chungkhar an si.

Mitthli Sinah Dawtnak Tizu

( The true story)

Kan ram har le uknak cozah tthatlo ruangah Nubiak cu 2011 ah khan Malaysia a rak phan. Nubiak hi mifel te le Pathian a ttihzah tuk mi a si i a muisam zong ai dawh ngai.

Atu chan cu nan theih cio bang innchung tappi tlangah nungak tlaval ikawl chan cu si ti hlah kaw Nubiak le Justin hi facebook in an ihmu hmasa.Facebook in hawikom sinak in an ichat,an in chawn lengmang ko i a hnuah muihmuh in an itong.An mui an ihmuh i an iton tikah an i duh colh veve.

Doral Lian Bang Kan Karah T'henzai An Rel Hnu Cun

( The true love story)

Suisui hi Thantlang peng khuate a si nain Kalay ah hngakchia kum 10 a si in a pu le sinah a um mi a si. A pu le sinin Kalay myo ah tanghra tiang sianginn a kai.

Lianlian hi Tidim peng a si nain Kalay ah a um i sianginn a kai mi a si ve. Suisui le Lianlian cu hmunkhat teah sianginn kaitti an si i ai kom ngai mi an si.Hawikom sinak in an ikom ko nain nungak tlangval thinlung an van ngeih hnu cu n an karah duhdawtnak an hung ngei veve cang.

Zuun T'hing A Caam Lai Lungrawn Ah (Dal-2nk)

Zanlei ni hung nem chialmal cun Sungsung he kan lungrawn khua lei ah kan tlung.Ka thinlung le nunnak ah Sungsung dah tilo thildang zeihmanh ai tlum ti lo.Chun nitlak ti awk in an inn le a lo rumro ah khua ka sa i ka khih-ngerh tawn.

Voi tamtuk hi Sungsung sinah "duhdawtnak"bia ka phuan cang nain Sungsung nih bia ttha in a ka leh mi kaa khat te hmanh a um bal lo.

Ih-khun cung i zantlai hnu ah khua ka ruah tawn ahcun ka lung i a dong tawn ko.Sinain zinglei niceu a hung chuah i ni a hung linh phualmal cun Sungsung te inn ttheo ah ka kal.Sungsung hi ka ruat bak ti lai lo i ka leng bak ti lai lo tiah keimah le keimah biakamnak ka tuah zong a tam tuk cang.A sinain,duhnak taktak hi cu takpum in control khawh a rak si rua lo.

Zuun T'hing A Caam Lai Lungrawn Ah (Dal-1nk)

Semnak lungrawn khuate nih tthal khuapau hung chuah cun panh chialmal tein ai hlau tawn.Khuasik thla a hung dihka tthal caan march thla a hung det kaa hrawng semnak lungrawn khuate ah kei bang lileng le zuun ngai in a hram mi val an rak um cio hnga maw.?

Zinglei niceu dawh te cu Ngunlo lu tlang khin a hung kai ziahmah,zingnu kut chuak cerhlian ninu ceu dawh te nih duhsak tein semnak lungrawn khuate cu "Good morning" tiin a van ti.Semnak khuate zong ni ceu dawh te lawm in zaihla a sa.

Zinglei thaithawh ei hlan a chungah a leng mi hna cheu khat manh lo ngai in rawl an chuamchuang.Tlaidep sang ah a um mi tlangval pawl cheukhat nitlang to ding in Lal Ruat pa inn hmai ah ngal rual run bang a phuphu in an hung choi.Cheukhat nih ngapih hmui cur in an kio mi rim cu hnarkua chung ah duhsak tein a hung lut,mi cheu vok rawl pe ding in "kur kur,kiir kiir" tiin a au khuang mi an tam,kawmtang le chiarchak lei in vokpi rawlttam tuar in a hung ngek len cang, nu le pa nih rawlei ding ah auh-khuan mi pa hngakchia inn an hlam pah cang hna. A thaw maw thaw lo ti zong tuak lemlo in zinglei thaithawh ei cu kan i lim cio hna.

Zuun Tthing

By; Andrew Tum Tling

Palian hi Thantlang ah khuasa in a um mi a si i Mawite hi khuate leiah a um mi a si. Mawite le Palian cu Thangtlang sianginn kainak ah an ihmu an itong i ai duh ai daw mi an si. Palian le Mawite karah duhdawtnak nih faktuk in hmunhma a co tikah an ium an itthi.

Tanghra sianginn an kai lio veve a si caah an kumkhua a hngakchia ngai rih. Sihmanhsehlaw ramri a ngei lomi duhdawtnak nih hmunkhat teah chungkhar a serter hna. Palian a nulepa a chung le nih Palian cu nupi tthit an senh rih lo i curuangah a nulepa nih tthen an timh peng hna. Mawite zong a nulepa a chung le nih pasal ngeih an senh ve rih lo caah tthen an timh ve hna.

VA KAL KO LAW KEI KA CA'H ZONG,HOILO PAR KHA RAK KHIAT VE MU

By; Andrew Tum Tling

(The true story)

June 27,2015 zan suilam 10:00pm hrawng ah a si.Sungsung cellphone cu a hung ring.Hello! Sungsung si maw? Aw c ko,zeitin a herh mi um maw?"Tuzan lei suimilam 6:00pm ah khan Ceuceu nih mual a kan liam tak ee" ti a si ko.

Hnga?Zeitin e? "Tuzan lei suimilam 6:00 ah khan Ceuceu nih hi vawlei nunnak in a kan dinh tak cang"ti a si ko.Sungsung nih a zum kho lo.Zeitin,si kho lomi bia hi chim hlah tiah Sungsung nih a zum kho hrimhrim lo.Sungsung aw kan hleng lo ee,Ceuceu cu ai din cang ee,tiah biatak a hun theih tikah cun Sungsung umthuzia thiam a thiam lo.

Online Mitthli (Part-3)

By; Andrew Tum Tling

Ka dawtmi Fidihniang Fidi nih ka ban pahnih in a ka hruai i kan inn lei ahcun kan ttin. Inn kan phak in mawttaw accident kan tonnak kai hliam mi kha a dam rih lo caah ih-khun cungah an ka ihter colh. Fidi le a hawipa cu suimilam pakhat chung hrawng an tthu i an in lam east melbourne a hla deuh caah an tlung colh ve.

Ih-khun cungah ka dawtmi Fidi zuuncuai in ka um i cu zan cu zan khuadei kai hngilh kho lo.Ka mitthlam ah amah lawng te a cuang i ka hnathlam ah amah aw-aan lawng a thang. Fb in ca kuat tawn i a caan te lawng a ka let tawn. Kei damlo kan ti cu a caan ah Parku nih a ka zulh i siizung ahcun ka vai piah ttheu tawn. Australia phakka damlo cu ka ca'h a rak har tuk. Ka u le nih an ka zohkhenh ning a ttha i an ka dawttuk ko nain Fidi he kan umnak ai hlat tuk caah le damlo in khuaruah lawng te a si caah ka thinlung tiang in a zaw dih.

Online Mitthli (Part-2)

By; Andrew Tum Tling

Ka dawtmi Fidihniang Fidi ngai in le ruat in chantling cungah hngilh loin zan khua ka dei. Nitin ttuan zuam lo le din-ei chungpil loin ka hramnak caan a sau cang.Nikhat hnu nikhat Fidi sinin cakuat a tlawm chin lengmang.Ka kuat mi ca leh hmanh hi a caah thilhar ngai a si cang ko rua.Sihmanhsehlaw mifim le mittha a si ve caah lunglawm tein cakuat a ka leh caan zong a tam ngai ve ko.

Cuticun zeitikahdah UN nih an ka auh tthan te lai i ka dawtmi Fidihniang sinah ka phak te lai timi ruahchannak he ka nun lamthluan cu nifa tein ka zul zungzal ko. Thla thum hnu hrawng ah khin UNHCR nihcun a van ka auh tthan i ka va kal tthan.Officer nu nih interview cu a ka tuah tthan.Na file hi Australia Embassy zungah up awk a ttha lo.Zeicatiah cun,na case hi Australia cozah nih a cohlan mi si lo caah Australia ram kal awk na ttha hrimhrim lo.Cucaah cun na duh zong duh lo zongah USA ah na kal a hau ko tiah a ka ti tthan. Minute 2 chung hrawng holh lo bak in khua ka ruat.Ka cal kai domh, a caan ah van ka cau,a caan ah ka lu ka khun,ka dawtmi Boihte he tthennak caan a phan taktak ko cang hi ta ka ti.

Online Mitthli ( Part-1)

By; Andrew Tum Tling

Voikhat cu zanlei sang nawn ah a si.Ka facebook massager ah cakuat a rak lut.Zei huaha ah ka rel lem lo,mi he chatting hi ka zuam phun a si lem lo caah a si. "Hi" timi te lawng khi a si i ka let lo hrimhrim.Ka theihbal mi hmanh khi hei sisehlaw ka let hlei lai lo.

" Upa lenhloi na ttial mi a ttha tuk,a rel a nuam tuk,rak kan zuam piak peng ko mu,kan ilawm tuk"ti in a va nolh tthan.Kha ti van ti tikah a hodah si hnga tiah a facebook account tha tein ka van zoh. Fidihniang Fidi ti a si."Aw kei zong kai lawm tuk ve" tiah ka hei leh ve ko.( A ka fak le chimthiam ruangah ka chat mi si lo.Hibantkin in a ka kua mi massage amah hlan ah an tampi ko.An vehle a si tiah ka ruah.Minung pakhat kan sinak cio lawng in cakuat ka leh mi a si rih).

Delhi Chin Refugee Pawl Caah IS Nakin Ttih A Nung Deuhmi Dengue Zawtnak

.

Delhi Chin refugee pawl kan caah IS ralnak in ttih a nung deuhmi cu Dengue zawtnak a si. Dengue zawtnak in kan miphun minung tamtuk te kan zaw. Cu lawng si lo tangka tamtuk te kan dih hna. Cucaah Dengue zawtnak hi kan caah ttih a nung taktakmi zawtnak an si. Cucaah Dengue zawtnak kong he pehtlai in Salai Bawi Hlei Huu a tialmi zapi rel awk ah ka van in thilpiak hna.

Zeitindah Dengue Zawtnak Kan I Runven Lai

Dengue zawtnak hi India ram lawngah si loin vawlei cung ram kip ah a ummi le a chuakmi zawtnak a si. Kumkhat ahhin 96 millions minung nih Dengue zawtnak an tuar. Cubantuk pawl cu a tlangpi in pawngkam thianhlim lo ruangah fikfa nih minung pakhat a seh i, cu dengue zawtnak a ngei cang mi thisen kha fikfa nih a dawp i midang pakhat  kha a va seh `han tikah Dengue zawtnak kha pakhat le pakhat aa pechan lengmang nak a si.

A tlangpi in Dengue zawtnak hi fikfa nih seh ruangah a rak chuakmi a si caah zan kan ih tikah khiangthawng kan hman a herh. Cun Angki bansau le bawmbi sau kan ihruk a hau. Hi Dengue zawtnak hi pakhat le pakhat ichonhkhawh a si caah Dengue in a zawmi hna pawngah ih le `hudir zong kan i ralrin a hau ngai. Kan pawngkam umnak areas pawl thianghlim tein kan tuah peng a hau. Na umnak inn innleng, inn pawng or na hman mi cooler tii tbk thianghlim tein na tuah a hau. Cun Inn lengah (Nilin lakah)  nazi pahnih cunglei na um lai lo. Atu lio ahhin Dengue zawtnak khamhtu ding sii lawlaw seh India ram nih an ngei rih lo caah na rawl-ei tidin ah siseh, na innchung, innleng ah siseh, na umnak pawgkam pawl vialte thianghlim tein na tuah peng a hau. Cu hnu lawngah na umnak inn ah fikfa an um lai lo i nan zong Dengue zawtnak in na luat kho deuh lai.