CHIN HOLH ZEIZAT DAH A UM?

Pu Lian Uk

Ca`ial tikah Anthropology, History, Legal idea, Literature, Logic timi hi ruah tonh dih in hmuhning phunphun a um khomi purhdah tonhchunh in `ial I zuammi a si. Cucaah voikhat article relnak in ruahnak tampi a pawimi ca si kho seh ti hi kan i zuam ngai. Cu lawng si loin atu hi holh kong bantuk ah rak theih a herh ve ngaimi Chinram township pa kua le Mizoram, Asho Chin lak, Naga lak i cawhmeih in um lio, a kenza Laimi nunning le khuaruahning zazat le holh hmanning practical ton cangmi cungah hngat in, `ialmi deuh a si. Cucaah hi capar cu ramrian khelnak ah lunglut ngai in theihduhnak a ngeimi mipawl nih rel awk `ha ngai in ka hmuhpiak hna. Lairam chung ramuknak ah

zapi ca siarem deuh dingin le fawi deuh dingin rak tuahmi, atu ah Tedim-Tonzang peng timi Mirang chan lio Tedim Sub-Division rak timi ah khin;

• Zo holh,

• Teizang holh,

• Kamhau-Sukte holh,

• Sizaang holh,

• Khuano pawl, le Dim pawl holh hi aw dang in an chim ahcun Chinmi holh `eng tete hi an rak um cio hna.

CA NIH MIPHUN A SERSIAMNING

G. Biak Nawl

BIAHRAM DOMH

Holh timi hi khuazei in dah a rak i thawk ti hi, hngalh khawh lomi a si. Pathian a zummi kan caah hin cun Pathian sinin aa thawk kan ti hnga nain, vawlei serka tuanbia ah khan, Pathian nih Adam le Eve cu a rak chawnh hna si kaw, zei holh phun khi dah a va si hnga, cun Adam le Eve zong cu zei holh in dah an rak holh ve hnga, ti cu ruah awk in a um. Minung cu holh phun a ngeimi kan si caah, cu holh CA in `ial chan a hung chuak i, CA nih cun holh phun he, miphun a dirkamh, a kilven i a sersiam. Minung cu philh hmangmi kan si lawng si loin, thihhmangmi kan si caah, CA nih cun philh khawh lomi rothil in a thuamh, a kenhlawm ca lawngah, chan khat hnu chan khat a kong hngalhpiak khawh a si. Cucaah minung thawng in zeizong vialte hi CA cun kenhlawm an si caah zeitluk thil saanthlai dah a si kha a fiang colh ko.

Phuntungtu

Phuntungtu mekazin hi ka rak sunsak ngaimi mekazin a si. Hakha a ummi nihcun caan hmaan in kan rel kho lengmang lo. Ka hawipa Johnny ~ial Awi hi India ah sianginn rak kai kaw, a rak phorhcaante lawng ah rel khawh a rak si. Atu cu ka rel lo nak zong a sau cang. Ka rak sunsak khunnak cu Miphun dawtu hna nih miphun dawtnak thinlung he miphun dawtnak kong an `ialnak tiin ka rak hmuh caah a si. Atu ah ka sunsak ngaimi Phuntungtu caah capar `ialnak caan`ha ka hun hmuh cu ka lawmh hlei ah ka khuaruah a ka tamter. Miphun ca ah a nunnak a thapmi pawl lawng nih `ial dingin ka rak ruahmi a si. Ka sunsak ngaimi a rak si bantuk in `ial zong hi ka ngamh lo. Asinain capar `ial siaherh ngai in hawikom nih an hun kan sawm caan ah manhlo le daithlan ruang i kan `ial lo ahhin aa daw ciami hawikom he zong i hlatnak bantuk ah a can caah hin “Phuntungtu” timi he a pehtlai in ka siaherhmi tete `ial ka hun I zuam ve. Keimah bantukin Phuntungtu mekazin a sunsaktu hna hi ka capar nih nan lung an tlinterlonak hna cungah ka ngaithiam hram ko uh tiah lawmhnak bia chimhpah in biahmai`hi ah nawl kan duh hna.

JENTAIL MINU ZUMHNAK BANTUK

JENTAIL MINU ZUMHNAK BANTUK

                                                (Mathai 15:21-28)

By; Stalin Tha Cung Lian

Tutan i kan relmi kan tlangtarmi kha Kanaan minu i a zumhnak kong kha a si. Kanaan minu, Judah minu ti kan chim ahcun nang fiang ko lai. Judah mi a si lomi paoh cu Jental mi kan si dih hna.

Bawi Jesuh a chan lio i, Judah miphun hna an umnak, Judah ram le khua hrawnghrang i minung phung le biaknak an icawnpiak ning le an kalning kan zoh tikah kan hmuh khawhmi cu zeidah a si tiah cun miphun thleidannak tampi a rak um.

Cu miphun thleidannak ahcun a poi ngaimi cu, Judah miphun pawl nih hin Jental miphun hi zeihmanh ah an rak rel hna lo. Kannih cu Pathian miphun kan si. Pathian nih a thimmi miphun kan

A RALAI MI KHUATU KHA KAN CUAN

A RALAI MI KHUATU KHA KAN CUAN

Bible Caangthim

: IThesalon 4:13-18

                  :Biathlam 14:12

               :Hebrew 13:14

Vawleicung ahhin biaknak hi a phunphun in kan um cio hna. Cu biaknak hna i an Bible zoh tikah an ttha tuk cio ko hna. Asinain, thih hnu nunnak kong an um hna lo. Asinain, kannih Khrihfami kan van a tthatnak cu kan chuahkehnak in kan takpum a thih hnu pin lei zungzal nunnak kong tiang tlamtling tein aa ttial dih cikcek. Cucu kan van a tthatnak a si.

Cun kan Bible chung kan zoh tikah Isreal miphun hi ttah a hmangmi miphun an si. An nu, an pa, an u, an nau, an fa, an pi le an pu an thih tikah thi dengmang in fak tukin tah a hmangmi miphun an si. Kannih Chin miphun zong hi ttah a hmangmi miphun kan si ve. Isreal he hin kan nunphung kan zoh tikah kan ilo ngai. Chuahkehnak lei hlathlaitu pawl nihcun vawleicung ah Isreal lawng hi an sam a kuami miphun an si an ti. Asinain, Chinlung People Cultural pawl nih Research an tuah tikah Chin miphun kan sam hi a kua ve an ti. Cucaah Isreal hrinthlak kan si tiah zumhnak an ngeihnak a si.

Kawlram President Caah Nominate Mi Pathum Chung Ah A Hodah A Tling Kho?

Kawlram President Caah Nominate Mi Pathum Chung Ah A Hodah A Tling Kho?
....................................................................................................

Ram pumpi thimnak Amyota Hluttaw Vote 224 le Pyittawngsuh Hluttaw thimfung (votes)440 fonh tikah 664 a um. Cu chungah; 

1.NLD -390
2.USDP-41
3. Ralkap-166
Total= 597

Votes 67 a hlei. Hi votes 67 chungah a party nih an ngeihmi votes hi a tanglei ah kan van langhter lai,.
1.ANP 22
2.SNLD15
3.PNO -4
4.TNP5
5.LNDP26.ZCD 4
7.KSDP1
8.KDUP 1
9.WDP 1
10.INDEPENDENT 311.MNP1
12.NUP1
13. OTHERS 7

Total vote 67 a si. Hi Votes 664 chungah NLD President caah an tarmi minung pahnih an si. Cu hna cu :

1.Htin Kyaw
2.Henry Van Thio. Mah hna pahnih votes 390 an I ngeih cia.
3. Myint Shwe
Myint Shwe hi ralkap nih an ithawhmi a si caah Ralkap votes 166 + USDP votes 41= 207 hi ai ngeihcia ve.

HRAM LEN TAWN HNA MAW

A PHUAHTU: ZA THIO

A SATU: PHILIP CUNG LIAN THAWNG & DAWT HLEI HNIANG

FIDI:Phun Lian Cung & Tha Chin Par

1.Zeihme kan ruah kan phun tling in, tluangdang le ramdang ah kan ram har le ngunsawm kawl ruah ah maw? Semnak Lai lungrawn chuahtak in tluangdang kan hram riangmang, maw ka hngahhlang nehbung khirh le khuachuah mual len than lai.

2.Nan lung zor hlah uh leng le val Lairam ca fawh nan tuan, retheih sifah le zonzai kip tuar in, cungthu bawi le milian rual nih duh tawk in hnek hna maw? Tuar thiam a har, sal si ttung lo, sal bang tuar le nun hi.

Hram len tawn hna maw, val ttha rual cu, hriam kip put in rian hrang nan ttuan zawn, ruun hngak lengnu le semcawi hna zong nih, hlam ve tawn hna lai, zanmang tiang mitthli he……

3.Philh um lai lo, kan chan chungah, roling seh kan tuanbia, sahngar nan ti palik mittha rual nih, nan ngeih chaw ngunsawm an lak le chuh nan ton caan zong ah, cung Pathian nih an hmuh ko hna, Lai a relte ko lai.

4.Maw Lainu ttha te’n ruat ve hmanh, hlawhcia chaw na hman zawn, na dawt na kawp hnek lengmang a ttuan man, duh in hmang loin semsih te’n lai na rel thiam ahcun, philh um te lai, ton tthan caan ah zaanmang bang kan tuanbia…

5.Rihzung mual an liam, kan chuahpi valttha kan sian lo hna, ngaktah fa bang lileng le tuar har in mui hmuh loin leidai an ciam, domh le tlaih zong tong lo, fak khun ai lai sunghno nu le pa le thaisung nu ca….

https://www.youtube.com/watch?v=RGqVEXiQJvM

DUH DAWTNAK MITTHLI ( Part-1)

Zanlei ninu a liam lai te Melbourne khuapi ah vunnak vunrang, vunsen ti thleidan um loin park chung ah nuam in an leng hna. Highway zalam pi ah rianttuan mi tete motor in vingving in an tling thluahmah hna. Zanlei ninem ah a dai tuk mi le a nuam tuk mi khuapi chung ah khuazaruat in Thlalangawng kam ah Ahniang cu khua a ruat len ko. Ziah, hitluk a dai mi le a nuam mi khuapi ah Ahniang hi park hna ah a kal ve lo i lente hna a celh ve hnga lo..? Siloah a duh ngai mi Strawberry juice dinnak dawr zongah a tthut hnga lo..? Amah te lawng umhar lileng cun zeiruangahdah cuka te cun a tthut hnga i khua cu a ruah len ko hnga tiah a ho haltu le chawntu hmanh a ngei lomi Ahniang cu zanlei nitlak lai teah khin a dawt mi Lianlian ngai le ruat in thlalangaw kam te ah thu in a mitthli a tla lengmang.

Australia a phakka tein a rak chawn lengmang tu le a rak kom lengmang tu Lianlian nih caanraulo teah lamdang a mertak ko rua. Lianlian thinlung le nunak ah Ahniang dah ti lo zeithil hmanh ai tlum lo in a rak um ve i a dawtmi Ahniang he hmunkhat teah lentti cu a sunglawi in a nuam tuk a rak ti ve hringhran ko. Sihmanhsehlaw minung hi zeithil nihdah kan thinlung a danter i a pialter tiah cun a ruang a phunphun a um ko lai. Lianlian thinlung a pialter tu, Lianlian nih Ahniang sinah zungzal in a bia a rak chiah mi a la tthan tu hi amah Lianlian lila hi a si. 

Kan Khua Tlang Na Liam Ni Cu( Part-2)

 Zan khua thiang tang ah kan khuachuah zalam hrawn in kan kal lengmang. Pumhchuak kaa hrawng te a si caah michoklet an tam pah rih. Caanraulo teah Thaku te an riahnak ding kan bu church chairman te inn cu kan phan. Innchung ahcun kan bu nungak tlangval tlawmpal an rak um ve. Thaku te khua cu an tling, Thaku a iang kho tu le Thaku tluk in muidawh iang ngei an um lo.

Tlawmpal ah kan mino chairman Paling nih pakhat tete in theihternak a van kan tuah i khual lei zong nih theihternak cu an van ituah ve. Caansau hmanh ka tthu rih hme maw? Thaku lawng dahkaw ka mit nih a ngiat ko rih ka tilio ah kan mino chairman pa nih "lawi a za cang, nan raknak lam le sul a chukcho pin a lamhla tuk i nan ceicer tuk lai, tuzan cu kan lawi rih lai i thaizan tu ah saupi in kan in t'hutpi te hna lai" tiah zankhat tthennak bia a van phai len ko cang.

Kan Khua Tlang Na Liam Ni Cu ( Part-1)

Zanlei ninem te nih semnak lungrawn khua dawh cu a hun liamtak riangmang ko cang. Auh i tlaih duh len zongah zingnu lairel le remruat ngai hi auh i tlaih awh a ttha fawn lo. Zanlei ninu a hun liam hnu hawidang chungkhar hna cu zanriah an dum tti cio cang hna. Kannih chung bel ka nulepa tiva ah an kal i an tlung bal rih lo. Tang 9 ka kai kum i kharpi ( T'hal caan) lio caan te a si.

Ka nulepa cu an tlung deng cang hnga maw aw tiah hngahhlang ngai in ka nau le nih kan innthlang bo in " fikfik" an tumh len hna. A langpar nawn khin ka pa nih "fikfik" ka nua le cu a van tumh ve hna i cuticun innthlang bo le a langin an tlunpah cun ka nulepa ka nau le cu an i vioh len.

Cu ni cu kanmah khrihfabu a si mi khuadang khua ( A khua min ka chim lai lo) nih kan khua ah gospel in an rak kan tlawn ni, niruk ni khua an phak ni bak a si. Kan inn ah ai dawh taktak mi nungak no tete pahnih bak an hun chiah hna i zanlei sang ah khan an phan cang i kan inn chungah cun kan tthu ko. Pakhat kha cu kan chungkhat sahlawh deuh a si i pakhat nu Thaku timi hi ai dawh taktak mi a si.

Ka Mitthli

Kuala Lumpur zanlei ninem nawn teah khin ka hawipa Pahre he semping ( KWC) shopping mial ah thil duhherh caw ding in kan kal. Dot thumnak kehlei kam ahkhin kan duhherh zin Bawngbi le shirt angki umnak ahcun kan lut. Mithmai panh tein " Nan duh mi rak zoh uh" rak kan caw ve uh" tiah awka nem tein a van holh mi nungak no te hmurka cu ka hna chungah duhsak tein a hung lut. Mithmai panh/nih bu tein a van kan met mi a mithmai nih ka thinlung pipian thui bang nuam ngai in a ka thui colh. 

Rianrang tukin fiang tein ka van zoh colh ve. A ke in a lu tiang ka ngiat dih. Ai dawh lawlaw, a zeihmanh soisel awk a um lo. Hitluk lainu dawhkhawh cu tiah ka khuaruah lei a ka harter. A zihmui rim lawng si loin ai dawhnak rimrua nih Pahre cu teng ko in a kah nain kei cu tanleih bang a hnuh in a ka hnuh. Aircon kik nih din tein a van chem mi sungku rimthaw cu duhsak tein ka hnarkua chung ah a hung lut.

An dawr chung ahcun thilcaw zokzok lem loin sau ngai kai helhum ter. Cu hnuah thil ka cawk pah in a konglam tlawmpal te ka hal. " Ka min cu Sungku tiin ka au ko a ka ti i a facebook le a ph no.a ka chinm". Cuticun thil cu kan cawk khawh in inn leiah kan ttin.

A Donghnak Bik Ka Dawt Sinah Ka Cakuat

Dawt, na dam lio a si maw? Na dam ttheo lai tiah ka ruat. Kei zong Pathian dawtnak thawng in ka dam lio a si. Dawt, atu na sinah ka rak in kuat mi ca hna hi catlang le biafang a dihlak in na rak ka relpiak nak lai upatnak he zaangfah kan nawl.

Dawt, kei cu zungzal na thinhnemtu si dingah le zungzal lengtti ding cun na caah ka rak tling hrim rua lo. Ka thinlung dihlak le sinak dihlak hi nang na caah cun santlailo an rak si ko rua. 

Hlan i dawtnak bia kan chimh lioah cun kan dawttuk ve ko ka tta na rak ti ttung,zeikar hlan ah na dawtnak nih tibang a ka reu tak cang ee. Na dawtnak tihal in zankhuamawt ah thinlung sivang in zeican tiang hme ka hram rih lai.

"Ka dawt mangtha tuk mu,kan hngilhtak chung lai"tiin na cakuat ka hmuh zawn ahkhan,nai hngilh hnuah kei cu hngilh kho loin caan saupi kan ruat zungzal dahkaw. "Na mangttha" tuah loin zantinte zeitik tiang dah ih merem loin ka um rih lai....

Duh A Tling Lo Dawtmi (Part-5)

Suite cu khuaruahhar le lungrethei in innchung le innleng lawng a hlat lengmang ko. U Thawng hi zeikodah can hnga atu tiang ziah a rak phak bal hnga lo tiin a hngak lengmang. Zansuilam 12:00am a tling cang,Suite cu lungrethei in ai hngilh kho lo. Suite ph a rak ring in " Hello! Suite Pathawng ka si, atu hi Oparasi nih an kan tlaih i lokup ah ka um ko, a thli tein phone ka van in chawnh ka dawt Suite thlacam daithlang hlah, khah police an ra cang hih byebye" ti vial a si ko.

Suite cu mah cu thawngpang a theih cun ihkhun cungah ih lengmang in a ttap thluahmah. U Thawng zeiton hme kan ton hoi.. Nang le kei hi duhdim tein lentti caan a um kho lo ee..Kan kar ahhin ngaihchiatnak le lungretheihnak lawng maw an si tiin Suite cu zantlai zamttim hnuah a mitthli rialti bang a luang thluahmah.

Pathawng cu Lenggeng camp ah a dawtmi Suite ngai in ni le thla a rel cang. UNHCR nih rak lak/chuah ding kha an hngak. Rawl peikuar khat te he ihphah le puanvorh a um lonak innchung khuasik lakah lungrethei in ai kual zungzal. Lenggeng camp hi tlangbo cungah an sak mi a si caah khuacaan a kik ngaingai. Cuka khuasik lakah cun Police pawl hrocernak he nifatin thonginn chungah a caan hmannak a sau ruangmang.