RILIPI AH ZAN KUL LE ZAN LI

Rosalind Russel

Vawlei ralpi pahnihnak kha a si. 1942 ah khan oi khat cu zanlei sang ah Hans Christian Adamson nih Holly Wood ah a rak kan tlawng. Upa mui/hmel a keng ve dedeng cang nain sang tthengtthung pi in thau nakin thahri a nei deuh ti cu palh awk ttha lo a si. Cabuai saupi cungah zaanriah kan i hrawm hna. Kei a lai ah ka tthu i ka kehlei ah Hans cu a tthu. Kan pa Friddi Brisson cu ka orhlei ah a tthu. Thil eipah cun bia kan i ruah hna i kan bia lakah cun Hans nih cun a zal ai purh duak.

Zum lotu Hans; Hans le kan pa hi kum kul hrawngin an i thlau nain hawikom ttha ngai an si. Air Force Officer an si veve. Minung ka hngalh cangmi hna lakah Hans hi carel cem a si men lai. Cucaah, kan pa he hin kan zah i a ruahnak zong hi kan hngak in kan sunhsak tawn. Nain Hans hi Pathian a um ko ti fiah khawh a si lo ti a zummi a si. Cuti a si nain kan zumhnak cio cu i upat piak in hawikom ttha kan si. Zanriah eipah cun bia kan i ruah hna. Hans hi biaknak zeirel lo phun cu a si loh. Biaknak cu a lungah a um ko nain, a minung fimnak in hliah khawh lomi cu zumhngam lo tiangin diknak a duhmi le miralttha a si. An khua, East Coast ah cun, a nupi Hellen he a caan caan ah an i hmu tawn. Nain a zumh ruangah si loin, mi zohdawh ah an i komh ve tawn hi si seh law a dawh. Hans nih cun hngalh fian lopi a zumngammi pawl hi hngar an um tuk ti hi a chim ttheo. “Cucu ka hngalh thiam tawk a si. Nan biaknak thilri le nan tangkapi (catholic medal) ttukttak pawl hna hi sullam nei in ruah/zumh ka van timh ve tawn. Nain ka zum kho ruam loh” ti pah in a zal in medal cu a hon chuah.

Rawlhrawm nuam lo; Cu medal a chuah pah cun “Freddie, PX (ralkap chawdawr) ah ka kal le, pilot pawl vengtu an timi-medal St Joseph of Copertino an timi hi ka van in cawk. Na zuang sang tawn ttung le na duh ka zumh” tipah khin medal cu pek a timh. Ruah lopi khin, zei nih dek a ka molh rua. Ka kut vei lenpah khin Freddie kut cu ka tlaih. Hnawhsare ngang khin, “Aih. A hau loh! Nangmah nih nei ko” ka van ti duak. Hans a khuaruah ka har ti cu palh awk a ttha loh. “Ziah hme? Kei nih cun ka duh ttung lo. Freddie caah pei ka cawk ko cu. Catholic a si le hihi a zumh si” tiin a ka leh. Ka cawlcangh ning cu zoh a dawh lo ngai. Lam hlapi in mi pakhat nih a hawipa a hong tlawng. A tlawngtu nih cun a hawipa cu thil zeimaw pek a timh i a nupi nih a duh loh tinak tluk a si. Ka aw ki cu a sang dom chapbei. Ka ning a hong zak ngai tthan i tlawmpal ka aw ka van tthumh i “Hans…. nei ko rih. Nangmah nih nei phot ko” ka hei ti phot. Aruang ka hngal ve hlei loh. Keimah le keimah cu ka khuaruah kai har, mak kai ti. Inn neitu nu cem i cuti thil ka tluanter lo hratah cun bia dang deuhah kal dingin ka van i tim tawn nain, biaruah ka a thaw kho ti loh. Zanriah hrawm nuam lo takah ka canh/chuah.

Nain khuaruahhar thil pakhat cu khakha kai chir hlei ruam loh. Ka ti ding hrim ka ti ti phun khin kai ruat. Thla thum a liam hnu ah cun, Hans nih kan pa a van phone. Pacific rili ral ah athlithup rian ‘secret mission’ nei dingin nawl pek/ fial kan si ti le cu hlan ah California ah tlawn a kan timh nak kong a si. Beverly Hills, ah cun chunnitlak kan i kom hna. A kalnak ding cu a thinlung ah a caam pah kong a kan chimh. Ralbawi (officer) ciammam ai hngalhnak ah cuti ngaiin a khualtlawnnak ‘mission’ kong a chim ka thei bal loh. A ttihnak le ngeihlah deuhnak kong cu a chim ruam loh. Thihnak tlak thil a sinak vial lawng a chim. Tak ngai ti ahcun, cuti kan i komh lio ah cun, rak i ttih dik cu a si kho rih pah loh. Mangttha tiin kan i thlah. A thaizing suimilam paruk ah phone a ring. Hans phone a si. “Thil ka tipiak ca, Hellen rak ka phone piak te ca.” Ka huaruah a har ngai. Ziahhme, mah le nupi chawnh duh ah keimah cu a ka fial hnga? Zing arrkhuang i a nupi tthangh a ngaihlah ruangah maw a si hnga? Ralkap a si i athli in thil ti a hauh ruangah a nupi chawnh awk atthat lo zong a si kho. Ka hal ngam loh. “Sihmeteh, ka rak in phone piak lai” tiin ka hei leh. 

Medal kha…?: A ka chawnh nak aruang zeithil pipa a chim loh. A ‘mission’ kong zong cu, zeihmanh hngalh chapmi a um hlei loh tiin a ka chimh nain bawmtu a herh ti cu a bia in ka hngalh ko. “Bawmtu na herh maw?” hei ti ning law patling a si i a rian ah thih ngamhin a ttuan i “Aih. Herh hlah” a ti tthiamtthiam ko lai .Cucaah ka hal lem loh. Ihkhun in ka tho hlut i “Hans na medal kha nai sanh maw?” tiin ka hei hal. Tlawmpal a hong dai i “Aw. Tangka nek sin ah ka fonh” “Si maw. Na cungah zeithil hmanh a tlung lai loh. Harsatnak na ton ahcun chuahlaw humpeng te”. 

Sau ial a hong dai tthan. Hans cu a thinlung ka nuamhter lo hlah maw aw….ka ti manh cang. Cu lio ah ka khat koko hin a van ka leh. “Aw” Phone a pit diam, connection a lo. Kai hngilh kho thai ti loh. “Zeitinhme si le” tiin kan pa nih cun a ka hal. Zei thil dek a tlung ding in ka zumh ti pin chim awk ka hngal loh. Hans he kan I chawnh ning cu ka ruat tthan. Catholic pawl i medal kan i ken nak aruang kha ka chim loh, amah medal kha thil tikhotu ah kan ruahmi si loin, kan thlacam tthawntertu le thlacam a herh ning a kan hngalhter lengmangtu ding le kan halmi kha kan ruah/khen (focus) khawhnak hnga caah kan hman tipawl hna kha rak chimh dingte ka si nain ka ti len. Nain a tlai tuk cang.

Ihkhun ah cun bia kan i ruah i kan thawh lai ah khin kan pa nih cun “Taka, Roz, Hans kha Pacific ral ah khualtlawn hawi mi minthang tak a nei si” a ti. “Ho?” “Captain Eddie Rickenbacker.”. Cu lio hrawngah vanlawng ai chuahsualmi thawng cu ceih cemmi/theih cemmi thawng a si . Captain Eddie le Hans le midang paruk, thil ti ding biapi, midang hngalhpi lomi, mipi hngalh loin va ttuan dingin a zuangmi hna cu Pacific rili ah an i chuah sual. Hi kong cu nan hngalh viar ko cang caah chim a hau ti loh. (Hodah Rickenbacker? ti hi zoh te) Rilipi kaupi ah cun, khairiat lawng fate an cuang i ni kul le ni li thlerhte an kawl hna hnu ah hmuh an si. 

Ni kul le ni li, a tuartu caah khuaruahhar vansangau, a kawltu caah hnabei dong thil, a hngaktu kan nih rual caah thin sivang awlawkchong ngaingai kan rak tuar a si kha. Cawn nithum ni 21 Tho (Oct) 1942 ah chunnitlak in ruahchanmi nei ttung, i ruahchan ngam taktak ttung lo hin, zeidah kan hngah ti hngal loin zeidek kan hngak. Kan theih chun cu zan muipadap ah vanlawng cu a ttum i a ttumnak ding a nganh, an vanlawng suimilam a dik lo bia a si lai ti an zumh ti vial a si. Ni li a liam cang; Ni li a liam cang, ruahchan awk a um ti loh. A zarh khatnak donghlei lebang ahcun kei cu ka hnabei a dong cang. Rilipi i tlak ahcun rilipi phak lecangka thih a si ko. Khairiat lawng (Rubber boat) an vai cit hmanhah, zan ah chinkhar nei lo le ei awk nei loin zarhpi zarh khat chung rengruang rilipi i thazaang nei loin hei i vuanh ko ding cu nun khawhnak ding a si loh ka ti.

Nain kan pa nih cun Hans cu a nun a zumh peng. Pa hi cu khuaruahhar in, nu hnabeidonghnak ah hin hnabeiseinak thuk pi an neih khawh. Kan pa zong cu bantuk kongah cun ai phun dang ngai. Kei nih cun “Um rih. A nun-dam ka zum kho loh. Hans cu tlangval thazaang zong a keng ti loh, a kum hna a tam ve cang i tuanah a tha a dih ko lai” ka ti. Kan pa nih cun, “ A nung-dam ko lai. A nung-dam hrim la. Zeitimaw in nun-damnak lam a um ko lai” a ti ve. Holh loin sau lakte kan tthu, zeidah a ruah ti cu ka hngal lo nain kei cu medal kha ka ruat.

Tuan deuh ah khan cun suimilam kan rel i a changah ni rel in caan kan hmang i tu ah cun kawl lo rumro cu tiin amin men in an kawl cang rua hna. Ni hlei riat…Ni hlei kua…Ni kul… Ruah lopi hin khua a hongceu bantuk in a ni kul le ni linak ah cun, an hmuh cang hna ti thawng an thanh. Thawng cazual (news) hmaisuang kipah cun i hmuhter duh lo hmanhah hmuh lo awk ttha lo hin cafang ngan pipi hin, rilipi i khairiat lawng (rubbert boat) fa tete cungah ai vuanmi cu hmuh an si cang ti cu an thanh lulh cio. Nain an dam maw? Ni kul le ni li rengruang chungah cun. I tuk lio cu sikaw an hmuhmi hna hi ruak maw a si minung ti zong zumh awk ai laklawh i zumh a har ko.

 Ni kul le ni nganak ah cun, chanh khawh an si cang tiin thawng theih a hong si. Hans cu a nung ti kan theih. Nain a zualhma deuh an timi hna ah ai tel. Hmun dang i an tthial hna hlan ah, zarh nga khengte rili ral si-inn ah an chiah. Hans hmu dingin; Cuticun, Khrisamas hlan deuh ah studio ah ka um lio ah kan pa nih a van ka phone. Si inn vanlawng cu San Francisco panh in a ra lio. Hans nih cun kan nupa in cuka ah rak dong dingin a kan duh kong le thil zeimaw chimh ding a neih kong cu kan pa a rak chimh. Lawngbual cun kan rak hngak. Captain Rickenbacker cu lawng in a hong chuak hmaisa bik. Vawleicung ka hmuhmi minung paohpaoh ah a der cem a si lai. A nu kum sawmriat tluk a upa cangmi nih a rak don. An van i hmuh i an van i kuh cu…..kei cu ka zoh kho hna loh. Ka mitthli nih ka mit au an ka sianh loh.

Hans cu a hong chuak ve ti loh. Vanlawng chungah cun kan luh a hau cang ne. Thinphang ngaiin lawng hlei ah cun kan nupa in kan kai. Ralkap vanlawng kan ti nih zapi kan i citmi bantuk hi a si loh. Lawngkur hin cungthuah zong nei hlah. Puan ruamaam hi an hei zaar ve. Tuksumpi khin a um. Hans cu ihkhun ah a rak it i Rickenbacker bangin ke in kal ding cun a tho kho deuh rih loh. Thla khat le acheu rengruang an zohkhenh, an thlopbul hnu hmanh ah a tho kho rih lomi cu, an char hna lio ah hin ruakmarak in an char hna lai tinak a si. Ni dang bang cu sisehlaw “Hans na dam tih” ti pahin kan hei i capo colh hoi hnga. Tutan cu chim ding a tam tuk ruang maw si hnga, kam phawh kan i harh ko.

 A tuar-in ning le a thih ciomau zia ka van hmuh ah cun hnemtu deuh cu hnemh hau ah ka cang. Nuntertu kut; Friddie nih a aw kel ngai hin “Na kut-ke zong an him ve si mu” tiin a van chawnh. A kut cu a rak i tuam bung tak. “A fak deuh le hmeteh” tipah khin a kuttuam cu ai phoih. A zapei ah cun medal kha a rak tuam chih peng. Vanchiat an ton tlawmpal khan, cu medal cu a rak i hum peng cang. A hum sau tuk cang kaw, a kutthei cu an ding kho ti loh i medal le a kut cu ai seeng cang ti awk khin a rak um cang. “Si inn ah lakpiak an ka timh le ka sianh hna loh….” Cu tluk i a sunglawimi medal cu duhsah tein khat lei a kut he I bawm in a zapei cun a lak i cu vanlawng kuarongpi ah cun Hans aw lawng theih awk a um. “Roz. Tu ah cun ka zumh ve cang. Hi medal, Friddie caah ka cawkmi hi ka kengsau ngai cang fawn le tu cu Freddie ka pek cang la aw?”

xxxxxxxxxxxxxxxx

Vei; Hans minfak hi Hans Christian Adamson a si. 1890 ah a chuak I US Airforce ah colonel in a penson. US Navy i Vice Admiral in a penson mi Charles Lockwood he an i kawp i Army Airforce kong mipi caah ngaih nuam ding pawl cauk an `ial tawn. Cu hna lak I minthang deuh pawl cu, “Through Hell and Deep Water” ti le “ Hell at 50 Eathoms tipawl hna an si. “Hell ah 50 Eatoms” tihi film zongin an can. 1942 ah Secret Mission a kal tan ah hin Rickenbacker cu media pawl nih an kawl tuk caah cu hna lak in ven cu Hans rian cu a si.

Xxx

Note : Umharpheng timi cauk chungta lak chin mi  a si.

Laimi Sinah Satan Cakuat

 Pastor Chan Thawng Lian

Mit hmuh loin nan sin i rian ka ttuannak ah hlawhtling ngai ka sinak tete ka ruah tikah cahmai tawite tal van ttial loin ka um kho lo. Ka cawnpiaknak zulh a duhmi le ka mipum hrimhrim a hngak hlang ngaimi nan si kha kan theih hna caah nan sin phak lai cu kai ngaih ngai. Atu lio te cu Autralia Lai mino hna sinah rian herh a tam deuh caah kan tlawng kho rih hna lo. Hmailei ka rianttuannak lohma ah bawmtu ttha le zumhtlak sal nan si khawh chinchin nak hnga hi cakuat hin nan sin i ka rianttuannak report ka van in pek hna.

Khualtlawnnak

Nanmah nihcun a ruah awk nan hngal lai lo. Kan zulh khalhnak hna ahhin ka thi hrimhrim. Dawr nan kal ah siseh, rian nan ttuan ah siseh, inn nan um ah siseh, nan sinah um khawh peng ve kai zuam. Zuu dawr, a baa in thil cawk khawhnak dawr, bar le night club, casino nan kal caan kan zulh hna ahkhin ka di a riam khun. Nan van sungh dih hrawng ahkhin bomhchanh kan thok hna. Pasal na si lo maw tangka tlau cu tangka in doi tthan kan ti hna. Biakinn nan ka lio zulh cu tha a chia. Thawhlawm le cheuhra cheukhat pek nan i timh le bang ahkhin cun kir tak hna ka lung ah a chuak. Vokpi pi hmaiah lungvar nan thlak lai ti ka phan bia a si. Biakinn nan lawilei mi kong nan van caih dukmak le zanlei sang program nan van i suai ahkhin ka ttha a hung nuam tthan. Civui nan zawh caan zong ah kan zulh ko hna nain pumhnak chung ummi pawl cu kan umpi kho tuk hna lo, lenglei ah a rak ummi hna kha ka sia an herh caah a si. Zei maw caan te ahcun phungchimtu sin lawlaw ah ka tthuto tawn. Pulpit hi mi tthuatnak ah a tthabik a si cuh! Zan party hi tam deuhdeuh in van tuah u law kei zong umpi khawh deuhdeuh ka van i zuam ve lai. Keimah theng ka si khawh lohmanh ah kai bochanmi nan hawi le pakhatkhat ka van thlah te hna lai.

Meeting kainak

Lucifer hi kan chairman a si i meeting a tam tuk ahhin lu a ri. Minung pa zeizatdah na piantharter hna timi report pek khi a hau ve cuh. Nangmah bawmhnak thawngin report pek awk hi ka dong bal lo i tha nuam deuh a si. Kan hnu general meeting ning cun ka reng zong kai dawh pah khi a lo. Nain reng kai duh ah ka tuanmi a si lo. Nangmah ka nau le vawlei nan nun chung te ah a nuamh khawh chung in i nuam hna seh ti kan duh hna bia a si. Kanmah group meeting a tam pinah nanmah meeting pawl zongah telpi ka hau fawn. Keimah ka um lo ahcun bia khoihvirh kho nan um lo i lohma a kal loh. Lai tlang nan um lio bu meeting nan tuah tawn ah khan cun hmunhma ka nei tuk lo i kan chuah tak tawn hna. Zeimaw Pathian tbt a thei tukmi upa an tam le ka lu a ri. US nan um hnu nan meeting pawl cu lawi tak sian ding nan si loh. Korea zetka zoh bantuk a si. Thencheunak kong nan caih zan paoh cu it loin thlacam in kan bomh ve hna. Kan nihlei kan halleluiah le Amen caan a rak si ve. Cubantuk meeting cu saupi in le a tu leklek in van tuah zungzal ko uh. Keimah tel loin a si kho lomi meeting a si caah appointment dang kal tak in kan telpi hna lai. Innchungkhar meeting pumhnak tibantuk hi van tauh hlah uh. Ka rem loh! Nan fale cu ca thiam hna seh a za. Video le game celh te hna zong hi fimnak an kawlnak a si caah thlauh hna hlah uh. Keimah nih kan umpi ko hna lai. Upa pawl zong za lawng tein nan duhmi tuah kho ve uh ti kan duh hna caah a si.

Pehtlaihnak

Cakuat tial i mail in va kuat hi cu ka huam tuk loh. AT@T le Capital One ka rinh hna. Phone chawnh zong hi crickets phone kai tlaih le line a tla lengmang. Inn phone a hmangmi lai nu pawl kan rinh hna. Atu tiang cu nan lohma a kal ngai ko tiah ka ruah. Group mail hi ka tthiangthunh le ka tanbo a si ko hme cu. Lai Forum le Chinland Club le YCCF tibantuk ahhin ka tha paw khun. Mithmai i hmuh lo, a langtlang i duh paoh bia chim khawh hi ka awr duh zawng a si. Hawi ttha zong tampi ka nei hna. Ka kutdong te a dam phawt le hrai khat hnih te ka lemh phawt ahcun ka lohma hi a kal ceomo ko lai. CIM khi cu eibar chuak lo, zawng parathlei bantuk si ka ti. Dawp nih dolh sehlaw ka duh. Atu hi group mail a thar ka ser chap. Ninghngalcelhlo@mihrut.com (copyright by Satan) ah bia kan i ruah hna lai cu. US nan phak man cu duhpaoh biachiam khawhnak hi dawh a si cuh! Freedom of speech, want, and to be destroyed!

Mi harsa bomhnak
US laimi hi mi van tha nan si. Thaizing kongah lungrethei in um hlah u. Nan caah credit cawi ding kan chiahpiak ko hna. Nan mit a thitmi le nan lungthin nih a duhmi paoh kha a baa in cawkkhawhnak kan tuah piak hna. Lai dawr zongah phone card tiang a baa in lak khawhnak kan tuah piak hna. Thutden le TV chia he khuasami nih ka ning nan ka zah. Mawtaw tthattha a ba in lak awk a um ko bu ah mi mawtaw rumro ai phirh mi nih ka mual nan ka phoh. Lailei rang ah maw nan rel. Nu sal, pasal nan si lo maw? Cawi, cawi, cawi! Duhsah in na cham te lai. Food stamp le cash money zong pahnih rianttuan ko bu ah a ei kho pengmi hrim hi kan uar tuk hna. An in cawh than kho hna lai lo. US ah minung an tamtuk, an in chek kho cawk hna lai loh. A chawng in nan lak khawhmi paoh lak i zuam uh. An pupa ro maw sihlei. Thawhlawm cu tho rih duh hlah! Nai relrem deuh tikah, caan ttha a um te lai. Biakinn phaisa hmanh khi na va cawi awk tu a si deuh.

Bia donghnak
Nan hruaitu hna kha ttha tein ngia hna u. Anmah kalpining lawng zul hna hlah u. A si khawh ahcun mah le carei cio hin um u law a tthabik. Bialu kana lam a tam. Bu tthencheu hi nan tthawnnak a si. Khrihfabu karhter cu nan mission nganbik a si lo maw? Nanmah duhmi cio nan tuahkhawh lai. Atu nan kalning nih ka lung a ka lomhter ngai. Chan khat chuah ve i hruaitu a lu hna si ve lo cu a ruah in kan ruahpiak kho hna loh. Nan fale kong ah lungrethei in um hlah u. Keimah nih kan vah veihpi te ko hna lai. Vawlei ah saupi an nun lo zongah a poi ka ti lo. An nunchung te ah pumsa duhnak tlamtling tein an kawl khawhnak ding hi biapi ah ka chiahmi a si. A dong lomi kan pa Lucifer inn tu ah dong loin mei kan to ti te hna lai. Horha le vur zong tih awk a um ti lai lo. Gas le electric kong ah nan buai ti lai lo. A rawk kho lomi Dallas Aircon tu van i ken te u. Ka pa inn phaknak ding caah a tu nan tuah cuahmahmi hna hi dong lo in pehzulh van i zuam cio u tiin ka bia ka donghter.

Nan i theih lo kar in an dawtu hna le nan dawt, nan tlaihchan i a bia nan ngaihmi nan pu,

Sehtan
Address: Hell
Lam min: United States of America
Khua min: Lucifer City, Sahrang
Phone: 666-666-6666

NAZARETH JESUH KEHRAM AH MISUALNU AA PHUANNAK

“Minu, khua zei ah dah an kal dih? Nangmah sual phawtu dingah pakhat hmanh an tang kun lo maw...? Kei zong nih sual kan phaw ve lo; va kal law a sual bel va sual ti hlah,” (Johan 8:10-11
                 

Ka min cu Mary Magdalin a si i, 'Mary' tiah an ka auh tawn. Kan um tawnnak cu Galilee peng chungah a ummi khua pakhat, Magadan an timi ah a si i Galilee rili kam ah a si. Judah miphun kan si i, ka    pa cu Hosea a si. Misur dum pakhat kan ngei i, cucu kan pipu chan lio in an rak tuah cangmi dum a si.

Tuu (sheep) pahnih kan ngei, ka dawttuk hringhran hna i Galilee rili kam hna ah kan va leng tawn. Galilee rili ah ngatlaitu hna an cawlcangh ning hna cu zoh a nuamhtuk caah ṭhep loin ka zoh tawn hna. Sur an vorh lio hna cu zoh nuam ka tituk ah hin va vorh ve ka caaktuk ve tawn.

 

               

Ka nu nih hin biatak tein lam a rak ka hruai; innchung thianhhlimh ning le cawlcangh ning le thilpuan bil ningcang hna cu biatak tein a rak ka cawnpiak tawn. “Nikhat khat ahcun va hna na ngei te lai; cu caah inn chungkhar khuasak tuntuk ning vialte hna hi na thiam dih awk a si...” tiah a rak ka ti tawn. Cu ruangah biatak tein ka cawn ve tawn. Ka pa cu zanlei ah a rianṭuannak in a rak tlun tawn ah hin ka nu nih cun awnem tein a rak don tawn i, ka pa cu a rak i lawm ngaingai tawn. Ka nulepa bantukin nuva aa daw thiammi hi an tam ka zum lo. Zanriah kan ei lai ah hin YAHWEH (Pathian) sinah kan nunnak kan ap tawn i; David phuahmi thangṭhatnak hla hna, Efesa thangṭhatnak hla le Korah fapa hna thangṭhatnak hla hna in, YAHWEH cu kan thangṭhat tawn. Zanriah ah barli changvut hna, grape thei a romi hna, theihang phunphun hna le khuaitizu hna cu khim tein kan ei tawn hna. Rawl ei khim ah kapa nih cun a phei cungah a rak ka ihter i, a rak kan hringsortu Abraham, Isaak, Jakob kong hna le Egypt ram ah a rak kan hringsortu hna sal an rak taan lio le hruaitu ropui Moses konglam hna cu a rak ka chimh tawn i, ngaih nuam ka rak tituk tawn. Cun ka ngaih cim lomi cu Messiah kong hi a si lai dah; rak ra zok sehlaw a kan uktu Rome pawl hi an ci van mihter dih hna seh law.... ka rak ti tawn.

               

Ka hung upat deuh hnu ahcun ka mui hi aa dawh ngaingai si lai dah; pa pawl nih hin an rak ka duh ngai tawn. Sihmanhsehlaw Messiah hringtu a siloah, Messiah nupi si cu ka rak i ruahchan ve ruangah pa pawl nih an ka duhnak bia cu ka hna ah ka rak luhter bal lo. Cu caan lio ahcun prophet Johan hi a rak lar ngaingai; a ralṭha ka ti ngai i, ka rak tlaihchan ngai fawn. Farasi upa pawl hna le Herod Antipas pi hmanh a sik ngam hna i, a thawngpang nih cun kan khua le a pawngkam khua vialte cu a cul dih cikcek tawn. Mi ṭhenkhat nih cun Messiah a si an zumh; sihmanhsehlaw ka pa nihcun, “A si kho lai lo, a pa cu tlangbawi ṭuanmi pei a si ve ko cu, a mah zong nih pei, ‘Kei cu Messiah cu ka si lo... (Johan 1:20), ka hnu in a ra dingmi cu a um ko, kei hoi hna cu a kedan hri phoihtu hmanh ah kaa tlak lo..’ (Johan 1:27) a ti ko cu teh,” a ti tawn i kei zong nih ka pa chimmi cu ka zumh  ve. Cu can lio ahcun Rome ralkap a ṭuanmi, a mui aa dawh ngaimi pa nih hin a rak ka duh ngaingai i, kei zong nih aa dawhtuk ruangah ka duhtuk ve. Sihmanhsehlaw ka pa nih mah pa ka vat dingmi cu a duh ka zumh lo caah ṭha tein ka chawnbia ngam tawn lo. 

Nikhat cu mi an rak tli thluahmah hna i, Galilee rili lei an panh hna, “Nazareth Jesuh, Nazareth Jesuh, bia a chim lai khuaruahhar thil a tuahtu pa kha,” tiin an au thluahmah hna. Kan thlalang-awng cun ka hei cuanh hna i lawng cungah minung pakhat cu a ṭhu i bia hei chim sehlaw ka dawhter ngai. Mitampi nih an ngaih piak i, va kal ve ka duh ngaingai. Ka hei zoh peng ko i, cu tlawmpal ahcun mipi pawl cu an ṭian dih hna. Cu lio ahcun pa nganpi pakhat cu a hei chonh i minung pali hrawng hna nih lawng cu an hei nam i, ti thuhnak lei ahcun an sur cu an hei cheh hna. Ka rei! a tamtuk ning bak cu!! Ka ngakchiat tein Nga tlaitu hna nih sur an cheh cu ka hmuh lengmang ko hna nain kha tluk tam in an tlaih cu ka hmu bal lo. Lawng dang pakhat cu an hei auh i cu lawng pahnih ahcun nga cu an khat bak ko!. Cu tlawmpal ah mi pumruaṭha ngaimi pa pakhat cu Nazareth Jesuh an timi pa hmaika ahcun a khuk a va bil i, lomhnak bia va chim sehlaw ka dawhter ngai. 

 Ka nulepa nih Jerusalem khuami Reuben, phunglam a hngal ngaimi pa cu vatter an ka timh i ka zenh ngaingai. Ka lungchung te cun Rome ralkap pa, Maximus cu vat ka duhmi a si. Midang vat cu zenh ngai ko hmanh ning law, ka pa bia cu ka el ngam fawn lo. Reuben he cun hamnak cu kan tuah ko nain, ka dawtmi Maximus cu ka ngai zungzal ko. Midang nupi ka si lai ti kaa hngalh chung vialte cu ka thinlungah hin nuamhnak a um kho lo i nuam lo ngaiin caan ka rak hmang tawn. Ka dawtmi Maximus cu chikkhatte komh zong a si kho ti lo, an kan lunghrinh sual ahcun lungin thilak in an kan cheh ding khi kan si ko hnga. Komh ka duhtuk ko nain ka ngamh hrim lo, ka ngaituk hringhran tawn nain a caah ka si kho ti fawn lo.....

Kan i ngei thai cang nain ka ruahning ahcun ka taksa lawnglawng hi a ngeih; ka thinlung cu Maximus ka rak pek cang caah a ngeih chih kho hrimhrim lo. Ka vapa nih cun a dawt cu a ka dawt ngai ko nain kaa nuam kho hrim lo. A zia hrimhrim si ve lai dah! a duh cettuk ning te hna, ai ti thiam khawh ning te hna hi ka huatuk hringhran i nau ka pawi lio hna lehbang ah hin cun kirtak diam hi ka duh tawn.
Nazareth Jesuh cu a thangchiat lengmang tawn i Messiah a si lonak hna cu a chim duh ngaimi bia a si tawn. Nazareth Jesuh nih, ningzak ngaiin rak umter bal sehlaw ka dawhter ngai. Thinhar awk hi a hmu khotuk tawn i kan i si lengmang ko. Ka duh ngai caah ka vatmi a si lo caah ka duh ningin um aa tim ve lo hrimhrim in ka hngalh. Cu caan cu Judah pawl hna nih nu dirhmun cu niamtuk ah an chiah lio caan si ko hmanhsehlaw ka nundawhnak hna le ka chuahthiam ning hna cu Galilee pengah a thangmi ka rak si ve caah keimah cangte cun ka rak i uah ngai ve tawn.

               

Ni le caan hna cu liam lengmang ko hna hmanhsehlaw, ka duh bikmi pa Maximus cu philh ni ka ngei kho hrimhrim lo. Ka zanmang hna ah i mang phanh in Galilee rili kam hna ah kan va lengṭi i, a cak ngaimi a bantha cun a ka kuh, nem tein a ka pawm tawn. Ka van i ṭhang i ka dawt khawh bak lomi ka vapa pawngah ka rak ih caah ka ngaih a rak chiatuk tawn. Cu ka dawt khawh lomi ka vapa he cun fapa pakhat kan ngei i, a min ah Solomon a si. Ni 8 a si ahcun a cuarpartan dingin Temple ah kan va kal i, pa vialte lakah ka dawtbikmi pa Maximus cu ka va hmuh ṭhan. Rangkeng cungah ṭhu in a rak i chok len ko i a van ka hmuh bakin a ka upatnak langhternak caah a lukhuh cu chikkhatte a phongh ta, kaa lawmhtuk ah ka thin cu dutdut in an tur thluahmah. Naute cu a cuarpar kan tan dih cang caah inn lei panh in kan tlung ṭhan. Nazareth Jesuh cu khuaruahhar thil a tuahmi ruangah a min a thang chinchin i mizaw a damtermi hna, nga le changreu a karhtermi hna nih cun Galilee le a pawngkam khua vialte hna cu a tlirh dih cikcek hna. Ka vapa nih cun a huat ngaingai caah a theih hngan ah Jesuh ṭanh deuh in biachim ding hi cu a rak ṭihnung ngaingai.

               

Nikhat cu kan misurdum ah keimah te lawngin ka va kal; thopaw an tam hringhran, laikeng biangnak pawl zong an tam ngai. Dun chung i a ummi pangpar dawhdawh hna zong nih ka lunglennak an hnem kho hrim lo. Lungleng ngai le chungpil kho loin misurthei hna cu i ka ei lio ah rang tlik thawng cu ka theih i ka van zoh cu ka philh khawh lomi pa Maximus a rak si ko!! Ka dawt tukmi, Maximus ka van hmuh cu ka sining (mi nupi) hna kaa philh dih. A nih cu buaibai lo te le i fit ngaiin a rangkeng cung cun a van ṭum i... ka duhnak cu a zual bantukin ka hngalh.  A van ka naih deuh i, “Na dam ko ti ? Va dang na ka ngeihtaak hnu cun ka nunnak nih lamding a zul kho ti lo. Nangmahte lawng na um lio ah rak in ton kaa tim tawn ko nain caan rem ka hmu kho hrim lo. Dum i na kal kha kan hmuh caah kan van i zulh colh,” ti pah in ka ke hram ahcun a hung ṭhu i panh sirsiar a mi zoh ah ka uai colh. Zeihmanh ka chim kho lo i, ka zoh cim fawn lo. Ka thinlung chungah a rak i hngilh cangmi ka rak duhtuknak cu a van i hlau ṭhan. A van ka pawm i, i chang dingin thazaang ka ngei hrim lo. Mi nupi ka si kaa hngalh ko buin, ka duhnak cu a luan in ka luang. Kan i dawtnak haak cu a hung kau veve i a zalonnak Olive thingbur tangah kan va ṭhial. Zeihmanh zahnak thinlung kan ngei kho ti lo i hi pa hi peih ka herhmi cu a rak si ko hi tiah ..... Ka thilthuam hna cu duhsah tein a phoih hna i pumsa duhnak ruangah ka thawpi cu ka van i chuah i... sualnak ahcun kan tlu ṭi cang. 

 Cu lio ahcun thawngpang kan theih i kan mahlei panhin minung 10 hrawng cu rang ngaiin an rak tli. Kan sin an rak phak cun thinhuntuk nak muihmai he an van ka meet colh. Taklawng in ka um lio a si caah ka ning a zak i ka thilri cu i hruk kaa tim; sihmanhsehlaw an siang lo. An van ka dirter i, “Fihnungnu, thi lakin kan in cheh lai,” tiah an van ka hroceer colh. Vailam cung i hei thlai te hna le lungin thi lak in hei cheh te hna hi a ṭihnungtuk mi i thahnak le ningzaktuk a si caah cu bantukin an ka thah ding cu ka ngaihlahtuk ve ruangah ka ṭap thluahmah. Minung cu an van i zul thluahmah hna i chikkhatte ah ka pawngkam cu an hung khat ṭhup hna. An hmaika ahcun taklawng in an ka dirter i tlulak, tlulak in an van ka bengh chih. Cu lio ahcun khualaicir ah minung pakhat hi a rak dir ko i a pawngkam ahcun minung tampi an rak um fawn. A muisam cu ka hei zoh i a mui aa dawh ngaingai, a bia a nem i dawtnak le zaangfahnak in a khat ti cu hngalh khawh colh a si. A sin ahcun an ka kalpi i Farasi pawl nih, “Saya, hi nu hi pa aa duh lio hrimhrim ah kan tlaih. Kan phungah Moses nih phung an kan pekmi cu, cu bantuk minu cu lungin thi lakin cheh hrimhrim awk a si lai ti a si. Nang, zeitindah na ruah?” an ti. (Johan 8:4-5) Nazareth Jesuh nih cun duhsah tein a van ka zoh i a van ka hmuh colh in ka hngalh. A mi zoh cu dawtnak in a khat dih bantukkhin ka hngalh i, cubak cun ka sualnak vialte hna cu phuan in a hung lang dih cang! A mizoh ning ahcun a ka ngaihthiam dih ti ka hngalh khawh.

                 

Cu tikah Nazareth Jesuh cu a kun i vawlei ah khan a kutdong in ca a ṭial caah ka khuaruah a hartuk! Ka thihcaan a nai cang ti kha ka hngalh i ka lungretheihtuk ah hin thlanhripi nih aa ka peih. Ka rak ṭihzah ngaimi Nazareth Jesuh hmaika i mualpho ding cu ka ning hrim a zaktuk! Cu lawng a si lo, ka fapa Solomon kha ka ruat i a nu tel loin hi vawlei harnak a van tuar dingmi cu ka zaang a faktuk hringhran!

“Saya, kan cheh cang lai hi awh, a ca’h hin thih tuan a ṭha deuh lai,” an van ti i, keimah chehnak caah lung ngan pipi hna cu an i put cio hna. Nazareth Jesuh nih duhsah tein mizapi cu a zoh hna i, a cawlcangh ning ah a bawibikmi, nawlngeihnak in a khatmi le zeizong vialte cungah nawlneitu a sinak cu hngalh khawh colh a si. Nazareth Jesuh cu bia an hal chih lengmang caah ding tein a hung ṭhu i, “Nan lak i sualnak pakhat hmanh a tuah bal lomi nih chep hmasa bik seh,”(Johan 8:7) a ti hna! Ka zumh lo tukmi bia ka van theih cu ka khuaruah a har tuk hringhran!.

 Cu tikah lungtum a tlak  i a rilh thuahmah ko kha ka theih...... Ka ruah lo ningin khamh ka simi cu kaa lomhtuk ah kaa lomhnak mitthli a tla. Khua ka van cuan i Nazareth Jesuh le a zultu hna lawng cu an rak tang cang i an van ka zoh dih. Nazareth Jesuh nih cun ka mit bakah a van ka zoh i a mit au ahcun mi a dawtnak dah ti lo, a dang hmuh awk zei hmanh a um lo. Ka duhtuk mipa Maximus mit au le ka vapa nih ka taksa mitthitnak mit au bantuk a si ve lo. Ka sualnak a ka ngaihthiam i a ka khamh ti cu fiangtuk in ka hmuh khawhmi a si. “Minu, khua zei ah dah an kal dih? Nangmah sual phawtu dingah pakhat hmanh an tang kun lo maw?”(Johan 8:10) a van ka ti i a aw cu dawtnak in a khat ti ka hngalh caah ka ngaih a chia tuk hirnghran! Ṭihpah ngamhpah in, “Bawipa, a hohmanh an tang lo,” ti lawng ka chim khawh i ka ngaih a chiat caah ka mitthli hna cu thlauh khawh loin an luang thluahmah. Cu tikah dawtnak in a khatmi Jesuh nih cun, “Kei zong nih sual kan phaw ve lo; va kal law a sual bel va sual ti hlah,” (Johan 8:11) a ka ti.

 Sualnak va tuah ti hlah a ka ti maw! Ka sual ruangah a thi dingmi ka si ko nain, “Nan sualnak cu senduk bangin sen ko hmanhsehlaw hawhra bantukin ka thianter lai,” a rak ti tu Jesuh nih khan ka sualnak cu a ka ngaihthiam caah sualnak cu ka tuah ti hrimhrim ti lai lo. Ka phunkhat pawl nih phundang in an ka zoh ruangah sualnak tuah aa tim ti lomi ka si lo. Minṭhat duh aa timmi zong ka si fawn lo, a ruang cu Nazareth Jesuh nih ka sualnak a ka ngaihthaim i Nazareth Jesuh thawngin sualnak tuah ti lo ding tu ka si deuh e............

               

 Hi konghe pehtlai in Rev. Dr. John Cuai Sang hla phuahmi;

1.Mi tampi au thawng kha ka theih

Zohhmanh mi zei dah an si hnga

Miding bik ai ruatmi hna le

Misual hlawhhlang nu

Mibu hmai ah kan Bawi Jesuh

Thinlung rethei ngaiin a dir

An thinhan au nak aw thawng cu

Minu kan cheh lai

2.An hei hal len sual kawl duh ah

Dawtnak in a khatmi Bawipa

Minu lungin kan chep lai maw

Nang nih kan chim tuah

Sual tuah bal lo miding mi nih

Chep hmasa seh misualnu cu

Zei a chim kho lo thihnak lawng

Lungdong in a hngah.

                “Bawipa ka ṭih, nang tello cun Sehtan kut chungah,

                Jesuh dawtnak kong hngalh na duh ahcun,

                Jesuh nih a khamhcia misual nu kha va hal law,

                An chimh ko lai Pathian dawtnak sung cu......”

3.Ka zoh ngam lo minu hmai cu

Sualnak ruangah thir le phang in

Zei a chim kho lo thihnak lawng

Lungdong in a hngah

Ruahchan awk zei a ngei ti lo

Bawmtu ngei loin misual nu

Zei a chim kho lo thihnak lawng

Lungdong in a hngah

4.Minu nak sual tammi kei hi

Bawipa na hmai ah ka dir ve

Sehtan kut thihnak ṭihnung in

Misual bik kei hi

Bawipa na ka dawt hringhran caah

Kei thih ding caah nang na thi cang

Kan cham kho lai lo ka nun chung

Bawipa na dawtnak.

By, Victor Mang Hlei Hirn (Sialam)

Facebook - Victor Mhh Fambawl